ESTETİĞİN KONUSU VE YÖNTEMİ-5

Gerçekten de, sanattaki güzel, sanatsal güzellik bilmecesini çözmek için 2500 yıldan beri bitip tükenmez çabalar sarf edilmiştir. Betimleyici, çözümleyici, eleştirici- normatif ve spekülatif açılardan konuya yönelen çabalar birbirini izleyip durmuştur. Bu bilmece, çözülemezliği oranında araştırmacıları hep cezp etmiş; sanat yapıtının “gerçeklik” ile onu seyreden ile ve son olarak onu yaratanla (sanatçı ile) olan ilişkisi, sürekli ele alınmıştır. Ne var ki, güzel kavramındaki ve bu kavramın geleneksel belirlemelerindeki problematik, bugün artık değişmiş olan bir sanat tasarımı altında ele alınmaktadır. Öyle ki, Hegel’in ölümünden bu yana estetik, sadece bir güzel kuramı olmaktan çok, bizzat sanatın ne olduğuna yönelen bir sanat kuramı olarak gelişmeye başlamıştır.
Leibniz’in felsefesinden yola çıkan Baumgarten, estetiği özerk bir alan, bir bilim alanı olarak belirlemiştir. Böylece onu felsefenin Kanatları altından çıkarmıştır. Baumgarten her şeyden önce mantıkta olduğu gibi estetikte de bir yasalar düzeni olması gerektiğini düşündü. Estetikte de mantıkta da yasalardan söz etmek zordur oysa. Baumgarten’ın bu noktada kesin bir yanılma içinde olduğunu söyleyebiliriz. Mantıkta, estetikte bir kural koyucu bilim olarak ancak, her bilgi alanını da yasa bilimi olarak belirlemek oldukça güçtür. Yasa sorunu ortaya koyarak estetiğin bilimselliğini ilan etmesi Baumgarten’ı çağdaş estetiğin öncüsü kılar gene de. Evet Baumgarten estetiği bir bilim olara belirler, onu “Mantığın küçük kız kardeşi” diye nitelendirir ve kuramsal ve uygulamalı olmak üzere iki ayrı alana ayırır. Yazara göre estetiğin amacı her şeyden önce kendi alanını belirlemek, güzelin ne olup olmadığını belirlemektir. Ona göre estetik aşağı alanların bilimidir. Bir başka deyişle duyulur olanla ilgilidir. Böyle olmakla birlikte estetiğin bilgisi olumsaldır, çünkü duyulurun bilgisi baştan sona olumsaldır. Böylesi bir bilginin yetkin ya da mutlak olduğunu ya da olabileceğini söyleyemeyiz. Ancak onun evrensel olduğunu ya da olabileceğini söyleyebiliriz.

Bir önceki yazımda « makalem ilgini çekebilir. Okumak istermisin ?
yorum yok
391 okuma
3 Kasım, 2016
admin
admin

Site web editörü olan admin makale yazarlığı yapar. Site web editörü olan admin makale yazarlığı yapar. Site web editörü olan admin.


Yorumlar



Bir Yorum Yazmak İstermisiniz ?