ESTETİĞİN KONUSU VE YÖNTEMİ-4

Çağdaş estetiğin bildiricisi Baumgarten olmuştur. Estetik sözcüğü, Grekçe “aisthesis” (algı, duyum)den gelir ve ilk kez Alexander Gottlieb Baumgarten tarafından kullanılmıştır. Christian Wolff’un öğrencisi ve izleyicisi olan Baumgarten, ana yapıtına “Aesthetica” adını vermiştir. O, bununla, bir “duyum bilgisi bilimi” ortaya koymak istemişti. Bu bilim, “aşağı bilgi kuramı” olarak Wolff’un sistemini (“Mantık”ını) tamamlayacaktı. Kavramın bu belirlenimine dayanarak Kant, estetiği, “genel olarak duyarlık kurallarının bilimi” olarak gösterdi. Daha sonra Husserl de kavramı bu anlamda kullandı. Ama bu belirlemelerin yanı sıra, yine Baumgarten’le birlikte ve ondan buyana yaygınlaşan bir başka belirlemeye göre, estetik, özgür, “serbest (güzel) sanatlar” ve “güzel üzerine düşünme sanatı” olarak da anlaşıldı. Bu belirlemeye göre estetik, artık bir “sanat felsefesi” oluyordu. Estetiğin böyle anlaşılması, klasik ve aynı zamanda en belirgin ifadesini, Alman İdealizminin dört sistemci yapıtında buldu: Kant’ın “Yargı gücünün Eleştirisi”, Schelling’in “Sanat Felsefesi“, Hegel’in “Estetik Dersleri” ve Schopenhauer’in “İstenç ve Tasarım Olarak Evren” adlı yapıtının üçüncü kitabı. Bu yapıtlara egemen olan bir kavrayışa göre, sanat felsefesi, aynı zamanda “güzelin kuramı” ile bir aradaydı. Aslında geriye doğru bakıldığında, Platon’dan Hegel’e kadar, güzel kavramının estetik spekülasyonların merkezinde yer aldığı görülür ki, bu açıdan, haklı olarak felsefi estetiğin felsefe tarihi içinde sürekli bir geleneğe sahip olduğu söylenebilir. Yani estetik’e ilişkin felsefi çabalar, estetik adı altında özel bir felsefe disiplini altında toplanmazdan önce de, çok eski bir geçmişe sahip bulunuyordu.

Bir önceki yazımda « makalem ilgini çekebilir. Okumak istermisin ?
yorum yok
397 okuma
2 Kasım, 2016
admin
admin

Site web editörü olan admin makale yazarlığı yapar. Site web editörü olan admin makale yazarlığı yapar. Site web editörü olan admin.


Yorumlar



Bir Yorum Yazmak İstermisiniz ?